自顾不暇 quá bận rộn để lo cho bản thân
Explanation
形容自己都顾不上,更谈不上照顾别人。
Miêu tả một người quá bận rộn đến mức không có thời gian chăm sóc bản thân, chưa kể đến việc chăm sóc người khác.
Origin Story
春秋时期,晋国有个叫叔向的人,他为人正直,勤勤恳恳地辅佐晋文公治理国家。有一天,晋文公问他:“卿(你)辅佐寡人多年,有什么愿望没有?”叔向回答说:“臣下无他愿望,只希望国泰民安,百姓安居乐业。”晋文公听后十分感动。 后来,晋文公又问叔向:“如果有一天,卿的家里遇到困难,需要寡人帮助,你会向寡人求助吗?”叔向回答说:“臣下家中若有困难,臣下自当自顾不暇,哪敢劳烦君上?” 晋文公听后沉默不语,他知道叔向是一个有责任心、有担当的人,即使自己家遇到困难,也不会向他求助,因为他知道自己肩负着国家的重任,自顾不暇。 从此以后,晋文公更加器重叔向,委以重任。
Trong thời Xuân Thu, ở nước Tấn có một người tên là Thúc Tường. Ông ta ngay thẳng và cần mẫn giúp Tấn Văn Công cai trị đất nước. Một hôm, Tấn Văn Công hỏi ông ta rằng: “Khanh (ngươi) đã phụng sự trẫm nhiều năm, có điều gì ước nguyện không?” Thúc Tường đáp: “ Thần không có ước nguyện gì khác, chỉ mong sao quốc thái dân an, dân chúng được sống yên ổn.” Tấn Văn Công nghe xong rất cảm động. Sau đó, Tấn Văn Công lại hỏi Thúc Tường: “Nếu một mai, gia đình khanh gặp khó khăn, cần trẫm giúp đỡ, khanh có dám cầu cứu trẫm không?” Thúc Tường đáp: “ Nếu gia đình thần có khó khăn, thần tự lo không xong, làm sao dám phiền hà bệ hạ?” Tấn Văn Công nghe xong im lặng không nói. Ông biết Thúc Tường là người có trách nhiệm, có chí khí, dù gia đình có gặp khó khăn cũng không dám cầu cứu mình, bởi ông biết mình đang gánh vác trọng trách của cả nước, tự thân còn không xong.
Usage
常用来形容一个人非常忙碌,没有时间或精力去帮助或照顾他人。
Thường được dùng để miêu tả một người rất bận rộn và không có thời gian hoặc năng lượng để giúp đỡ hoặc chăm sóc người khác.
Examples
-
他一个人都忙不过来,哪有时间管别人,真是自顾不暇。
tā yīgèrén dōu máng bù guò lái, nǎ yǒu shíjiān guǎn biérén, zhēnshi zì gù bù xiá
Anh ta còn không xong việc của mình, huống chi là giúp người khác, quả thực là quá bận rộn để lo cho bản thân.
-
公司面临倒闭危机,自顾不暇,哪还有精力去帮助其他公司?
gōngsī miànlín dàobì wēijī, zì gù bù xiá, nǎ hái yǒu jīnglì qù bāngzhù qítā gōngsī?
Công ty đang đối mặt với khủng hoảng phá sản, làm sao còn tâm trí để giúp đỡ các công ty khác?
-
学习任务繁重,他自顾不暇,没时间参加社团活动。
xuéxí rènwù fánzhòng, tā zì gù bù xiá, méi shíjiān cānjīa shètúan huódòng
Nhiệm vụ học tập nặng nề, anh ta quá bận rộn để tham gia các hoạt động câu lạc bộ.