当头棒喝 dāng tóu bàng hè Một cú đánh vào đầu

Explanation

比喻严厉警告,使人猛醒过来。

Một phép ẩn dụ cho một lời cảnh báo nghiêm khắc khiến ai đó tỉnh ngộ.

Origin Story

唐朝时期,佛教临济宗的修行者们常以棒喝作为一种独特的传道方式。据说,禅宗大师黄檗禅师曾用此法点化弟子临济义玄。一日,临济在禅堂参禅,心绪茫然,毫无头绪。黄檗禅师见状,突然举起手中的禅杖,重重地打在临济的背上,并大声喝道:‘咄! ’临济顿觉五雷轰顶,心中震撼,如梦初醒。他从此潜心参悟佛法,最终成为临济宗的杰出代表,开创了临济宗的独特风格。这个故事也成为了“当头棒喝”的经典案例,体现了禅宗直指人心,顿悟成佛的修行理念。临济后来也采用这种方式教导弟子,使其快速顿悟。这种方法虽然看似粗暴,却能有效地打破弟子们思想上的障碍,促使他们迅速领悟佛法的真谛。

táng cháo shí qī, fó jiào lín jǐ zōng de xiū xíng zhě men cháng yǐ bàng hè zuò wéi yī zhǒng dú tè de chuán dào fāng shì. jù shuō, chán zōng dà shī huáng bò chán shī céng yòng cǐ fǎ diǎn huà dì zǐ lín jǐ yì xuán. yī rì, lín jǐ zài chán táng cān chán, xīn xù máng rán, háo wú tóu xù. huáng bò chán shī jiàn zhàng, tū rán jǔ qǐ shǒu zhōng de chán zhàng, zhòng zhòng de dǎ zài lín jǐ de bèi shàng, bìng dà shēng hè dào: ‘duō! ’ lín jǐ dùn jué wǔ léi hōng dǐng, xīn zhōng zhèn hàn, rú mèng chū xǐng. tā cóng cǐ qián xīn cān wù fó fǎ, zhōng yú chéng wéi lín jǐ zōng de jié chū dài biǎo, kāi chuàng le lín jǐ zōng de dú tè fēng gé. zhège gù shì yě chéng wéi le “dāng tóu bàng hè” de jīng diǎn àn lì, tǐ xiàn le chán zōng zhí zhǐ rén xīn, dùn wù chéng fó de xiū xíng lǐ niàn. lín jǐ hòu lái yě cǎi yòng zhè zhǒng fāng shì jiào dǎo dì zǐ, shǐ qí kuài sù dùn wù. zhè zhǒng fāng fǎ suī rán kàn sì cū bào, què néng yǒu xiào de dǎ pò dì zǐ men sī xiǎng shàng de zhàng ài, cù shǐ tā men xùn sù lǐng wù fó fǎ de zhēn dì.

Trong thời nhà Đường, những người tu hành của Phật giáo thuộc phái Lâm Tế thường sử dụng phương pháp “gậy và quát” như một cách dạy độc đáo. Tương truyền, Thiền sư Hoàng Bộc đã từng dùng phương pháp này để khai ngộ cho đệ tử của mình là Lâm Tế Nghĩa Huyền. Một ngày nọ, Lâm Tế đang thiền định trong điện Thiền, tâm trí ông rối bời và không có trật tự. Thấy vậy, Thiền sư Hoàng Bộc đột nhiên giơ cây gậy Thiền lên và đánh mạnh vào lưng Lâm Tế, rồi quát lớn: “Đō!”. Lâm Tế cảm thấy như bị sét đánh, lòng ông chấn động, như vừa tỉnh giấc mộng. Từ ngày ấy, ông chuyên tâm tu tập Phật pháp và cuối cùng trở thành đại diện xuất sắc của phái Lâm Tế, tạo nên phong cách độc đáo của phái Lâm Tế. Câu chuyện này cũng trở thành ví dụ kinh điển cho “một cú đánh vào đầu”, phản ánh bản chất trực tiếp của Thiền tông Phật giáo và quan niệm giác ngộ đột ngột. Sau này, Lâm Tế cũng sử dụng phương pháp này để dạy dỗ các đệ tử của mình, giúp họ nhanh chóng khai ngộ. Mặc dù phương pháp này có vẻ thô bạo, nhưng nó có thể phá vỡ hiệu quả các rào cản tinh thần của các đệ tử và thúc đẩy họ nhanh chóng hiểu được tinh túy của Phật giáo.

Usage

多用于书面语,作主语、宾语。

duō yòng yú shū miàn yǔ, zuò zhǔ yǔ, bīn yǔ.

Phần lớn được sử dụng trong văn viết, làm chủ ngữ và tân ngữ.

Examples

  • 他这种行为,简直就是当头棒喝,让人猝不及防。

    tā zhè zhǒng xíng wéi, jiǎn zhí jiù shì dāng tóu bàng hè, ràng rén cù bù jí fáng.

    Hành động của anh ta thực sự là một cú sốc, hoàn toàn bất ngờ.

  • 面对他的错误,我不得不给他当头棒喝,让他认识到问题的严重性。

    miàn duì tā de cuò wù, wǒ bù dé bù gěi tā dāng tóu bàng hè, ràng tā rèn shí dào wèntí de yán zhòng xìng。

    Đứng trước lỗi lầm của anh ta, tôi buộc phải cảnh cáo nghiêm khắc để anh ta nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề